در تجارت بینالمللی، انتخاب درست اصطلاحات بازرگانی نقش مهمی در کاهش ریسک، هزینه و اختلافات بین خریدار و فروشنده دارد. یکی از پرکاربردترین و در عین حال پرریسکترین این اصطلاحات، اینکوترمز DDP است.
در این مقاله بهصورت کامل بررسی میکنیم:
ترم DDP چیست و چه کاربردی دارد
مسئولیتهای فروشنده و خریدار
مزایا و معایب استفاده از DDP
تفاوت آن با سایر اینکوترمزها
نکات مهم قراردادی و اجرایی
و اینکه چه زمانی استفاده از آن منطقی است
ترم DDP چیست؟
DDP یا Delivered Duty Paid یکی از قواعد رسمی اینکوترمز است که در آن فروشنده بیشترین میزان مسئولیت را بر عهده دارد.
در این روش، فروشنده متعهد میشود کالا را:
تا مقصد نهایی خریدار
همراه با پرداخت تمام هزینهها
شامل حمل، ترخیص، عوارض گمرکی و مالیاتها
به خریدار تحویل دهد.
به زبان سادهتر، در این روش خریدار فقط کالا را تحویل میگیرد و تقریباً هیچ درگیری اجرایی یا گمرکی ندارد.
برای اطلاع از استعلام نرخ حمل، با ما در ارتباط باشید.
ترم حمل DDP به زبان ساده
در ترم حمل DDP، نقطه تحویل کالا دقیقاً همان مکانی است که در قرارداد ذکر میشود؛ مثلاً:
انبار خریدار
کارخانه
دفتر شرکت
یا هر نقطه مشخصشده در کشور مقصد
تا قبل از رسیدن کالا به آن نقطه، تمام ریسکها و هزینهها بر عهده فروشنده است.
جایگاه DDP در اینکوترمز 2020
بر اساس اینکوترمز 2020 ، DDP بیشترین تعهد را برای فروشنده ایجاد میکند. در این قاعده:
فروشنده مسئول حمل داخلی و بینالمللی است.
ترخیص صادرات و واردات با فروشنده است.
پرداخت حقوق گمرکی و مالیاتها با فروشنده است.
ریسک تا لحظه تحویل نهایی با فروشنده باقی میماند.
به همین دلیل، DDP در مقابل قواعدی مثل EXW یا FOB، سنگینترین تعهد را دارد.
مسئولیتهای فروشنده در DDP
در قرارداد DDP، فروشنده موظف است:
آمادهسازی و بستهبندی کالا
انجام تشریفات صادراتی
حمل بینالمللی کالا
ترخیص کالا در کشور مقصد
پرداخت حقوق و عوارض گمرکی
تحویل کالا در محل توافقشده
پذیرش ریسک تا لحظه تحویل
نکته مهم:
اگر در مقصد، انجام ترخیص توسط شخص خارجی مجاز نباشد، فروشنده باید از نماینده یا شرکت واسط استفاده کند.
مسئولیتهای خریدار در DDP
در این روش، مسئولیت خریدار بسیار محدود است:
دریافت کالا در محل توافقشده
تخلیه کالا (در صورت توافق در قرارداد)
پرداخت مبلغ قرارداد به فروشنده
به همین دلیل DDP معمولاً برای خریدارانی که تجربه واردات ندارند، گزینهای امن محسوب میشود.
جدول مقایسه مسئولیتها در DDP
| موضوع | فروشنده | خریدار |
|---|---|---|
| حمل داخلی و بینالمللی | ✅ | ❌ |
| ترخیص صادرات | ✅ | ❌ |
| ترخیص واردات | ✅ | ❌ |
| پرداخت عوارض و مالیات | ✅ | ❌ |
| ریسک تا تحویل | ✅ | ❌ |
| تحویل نهایی | ✅ | دریافت کالا |
مزایای استفاده از DDP
- مناسب برای خریداران تازهکار
- شفافیت در هزینه نهایی
- عدم درگیری با امور گمرکی
- کاهش ریسکهای اجرایی برای خریدار
- مناسب برای خریدهای B2B
معایب و ریسکهای DDP
- هزینه نهایی معمولاً بالاتر است
- وابستگی کامل خریدار به فروشنده
- ریسک بالا برای فروشنده
- احتمال تأخیر در صورت ناآشنایی فروشنده با قوانین کشور مقصد
- دشواری ترخیص در برخی کشورها برای شرکت خارجی
هزینهها در DDP شامل چه مواردی میشود؟
هزینههایی که معمولاً در قیمت DDP لحاظ میشوند:
حمل بینالمللی
بیمه (در صورت توافق)
حقوق و عوارض گمرکی
مالیات بر ارزش افزوده
هزینه ترخیص
انبارداری احتمالی
حمل داخلی در کشور مقصد
به همین دلیل توصیه میشود قبل از عقد قرارداد، جزئیات هزینهها شفافسازی شود.
آیا در DDP بیمه الزامی است؟
از نظر اینکوترمز، فروشنده الزام قانونی به خرید بیمه ندارد، اما در عمل بهدلیل بالا بودن ریسک، معمولاً بیمه حمل توصیه میشود.
بهتر است در قرارداد مشخص شود:
- بیمه انجام میشود یا خیر
- به چه مبلغی
- با چه سطح پوششی
تفاوت DDP با سایر اینکوترمزها
در ادامه، جایگاه DDP را نسبت به سایر قواعد پرکاربرد میبینید:
اینکوترمز EXW ــــــــ حداقل مسئولیت فروشنده
اینکوترمز FCA ــــــــ تحویل در مبدأ با مسئولیت محدود
اینکوترمز FOB ــــــــ تحویل روی کشتی
اینکوترمز CFR ــــــــ حمل با فروشنده، ریسک با خریدار
اینکوترمز CIF ــــــــ مشابه CFR با بیمه
اینکوترمز CPT ــــــــ حمل پرداختشده بدون ترخیص
اینکوترمز DAP ــــــــ تحویل در مقصد بدون پرداخت عوارض
اینکوترمز DDP ــــــــ حداکثر تعهد فروشنده
DDP برای چه کسانی مناسب است؟
✔ شرکتهایی که تجربه واردات ندارند
✔ خریدارانی که نمیخواهند درگیر گمرک شوند
✔ پروژههایی با زمانبندی حساس
✔ خریدهای یکبار مصرف یا محدود
❌ نامناسب برای فروشندگانی که با قوانین کشور مقصد آشنا نیستند
❌ نامناسب برای کالاهایی با عوارض متغیر یا محدودیت گمرکی
نکات مهم قبل از استفاده از DDP
قبل از امضای قرارداد حتماً به این موارد توجه کنید:
محل دقیق تحویل در قرارداد ذکر شود.
مسئولیت تخلیه مشخص باشد.
تکلیف تأخیر و دموراژ روشن شود.
نوع ارز و نرخ تبدیل مشخص باشد.
مسئولیت بیمه شفاف شود.
قوانین واردات کشور مقصد بررسی شود.
جمعبندی نهایی
DDP یکی از کاملترین و در عین حال پرریسکترین قواعد اینکوترمز است که بیشترین تعهد را بر دوش فروشنده میگذارد. این روش برای خریدار بسیار ساده و امن است، اما برای فروشنده نیازمند تجربه، آگاهی از قوانین گمرکی و مدیریت دقیق هزینههاست.
اگر بهدرستی از DDP استفاده شود، میتواند فرآیند خرید بینالمللی را سریع، شفاف و بدون دردسر کند.
سوالات متداول
استفاده از اینکوترمز DDP برای کالاهایی که نیاز به مراحل گمرکی پیچیده یا نظارت های خاص دارند، ممکن است ریسک های بیشتری را برای فروشنده به همراه داشته باشد.
در اینکوترمز DDP، فروشنده مسئول پرداخت تمامی هزینه های حمل و نقل، بیمه، ترخیص کالا، عوارض واردات و مالیات های مربوط به واردات کالا به کشور خریدار است.
اگر فروشنده با مقررات و رویه های گمرکی کشور خریدار آشنایی کافی نداشته باشد، استفاده از اینکوترمز DDP ممکن است منجر به مشکلات جدی مانند تأخیر در ترخیص کالا و هزینه های پیش بینی نشده شود. در چنین شرایطی بهتر است از اینکوترمزهایی مانند DAP یا CIF که مسئولیت های گمرکی بیشتری بر عهده خریدار می گذارند، استفاده شود.
